News

Nagroda Nobla dla dwóch ekonomistów

Brytyjczyk Oliver Hart i Fin, mówiący po szwedzku Bengt Holmström otrzymali nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii. Obaj mężczyźni pracują i wykładają w Stanach Zjednoczonych. Tegoroczna nagroda pamięci Alfreda Nobla, przyznawana przez bank centralny Szwecji, trafiła w ich ręce za badania w dziedzinie teorii kontraktów.

Warto przypomnieć, że Alfred Nobel urodził się 21 października 1833 roku w Sztokholmie.  Nobel to szwedzki przemysłowiec i naukowiec, wynalazł dynamit. W swoim testamencie prosił, by jego fortuna była przeznaczona na nagrody w dziedzinach medycyny, pokoju, fizyki, chemii lub literatury. Nagroda Nobla została pierwszy raz przyznana w Królewskiej Akademii Muzycznej w Sztokholmie w 1901 roku, otrzymali ją wtedy Jean Henri Dunant za założenie Czerwonego Krzyża oraz Fredric Passy. Od 1902 roku nagrody wręczane są przez króla Szwecji. Dzieje się tak co roku podczas wyjątkowego bankietu, w rocznicę śmierci Alfreda Nobla – 10 grudnia.

Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii została ustanowiona w 1968 roku przez szwedzki bank centralny. Wyboru dokonuje Komitet, złożony z wybitnych naukowców i znawców ekonomii. Nobel w swoim testamencie nie wymienił ekonomii wśród dziedzin, w których ma być przyzwana nagroda.  Nowe instrumenty teoretyczne, które stworzyli docenieni nobliści są cenne dla zrozumienia rzeczywistych kontraktów i instytucji oraz możliwych pułapek w projektowaniu kontraktów.

Hart, który urodził się w 1948 roku, jest profesorem na Harvardzie. Studiował matematykę i ekonomię.  Szwedzka Akademia Nauk doceniła jego wkład w teorię kontraktu, która tworzy intelektualne podstawy projektowania polityki i instytucji w wielu dziedzinach. Hart zajmował się zależnościami pomiędzy sektorem publicznym i prywatnym w gospodarce i ich oddziaływaniem na siebie. Zwraca uwagę na zagadnienie: Czy pracownicy zakładów publicznych, takich jak np. służba zdrowia lub edukacja, powinny wydawać wynagrodzenia swoim pracownikom w formie stałej pensji czy uzależnić je od efektywności pracowników?

Bengt Holmström to fiński ekonomista, swoje badania w tej dziedzinie prowadził już w latach 70. Na co dzień pracuje w Massachusetts Institute of Technology.

Obaj nobliści zajmują się teorią kontraktu, a także teorią firmy i wpływem prawa na gospodarkę. Teoria kontraktu to dziedzina mająca wiele wspólnego z prawem i z teorią gier. Bada sposób, dzięki któremu podmioty gospodarcze, mając nierówny dostęp do informacji, konstruują umowy na rynku.

Jednym z prekursorów tej teorii był Kenneth Arrow. W 1972 roku otrzymał Nagrodę Nobla.

Liderem w nagrodach Nobla przyznawanych w dziedzinie ekonomii ciągle pozostaje USA. Łącznie aż 49 osób z tego kraju zostało wyróżnionych tą nagrodą.  Wśród wyróżnionych dotąd osób nie ma Polaków. Wysokość gratyfikacji pieniężnej, którą Hant i Holmström podzielą się po połowie, wyniosła 8 milionów koron szwedzkich.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Jestem studentką trzeciego roku dziennikarstwa i komunikacji społecznej. Pochodzę z Lublina. Uwielbiam podróżować i odkrywać niezwykłe historie "zwykłych ludzi". Dziennikarstwo to dla mnie nie tylko praca, lecz niesamowita pasja. Marzę o wycieczkach do Indii, Japonii i USA.