Wielkanoc kojarzy nam się przede wszystkim z chrześcijaństwem, najważniejszym katolickim świętem, które właściwie stanowi podstawę wiary. Ale to święto obchodzone jest niemal na całym świecie, a powiedzenie: „co kraj, to obyczaj” doskonale odzwierciedla różnorodność tradycji świątecznych kultywowanych w innych częściach Europy.

Ale zacznijmy od naszego domowego podwórka. Polskie święta mają w sobie wiele uroku, z obchodami związanych jest wiele zwyczajów ludowych, m.in. malowanie pisanek, święconka, śniadanie wielkanocne, śmigus-dyngus, palma wielkanocna. To radosny czas odpoczynku
i zadumy.

Wielki Piątek to dzień ścisłego postu. Sobota – to święcenie pokarmu. W Kościele prawosławnym i katolickich Kościołach wschodnich w nocy z Wielkiej Soboty na Niedzielę odprawiana jest Jutrznia paschalna. W wielu parafiach rano odprawia się rezurekcję, a zapowiada ją bicie
w dzwony, które ma głosić, że Chrystus zmartwychwstał. Równocześnie usłyszeć można kanonadę ze strzelb, petard, armatek i moździerzy. Po rezurekcji domownicy zasiadają do śniadania wielkanocnego poprzedzonego składaniem życzeń i dzieleniem się święconką z koszyczka. Niedziela i poniedziałek są dniami wolnymi od pracy. Nie wszystkie wyznania chrześcijańskie obchodzą Wielkanoc (np. Świadkowie Jehowy, Chrześcijańska Wspólnota Zielonoświątkowa, Odrodzony Kościół Boży).

Niemcy
W Niemczech nie obowiązuje ścisły post w Wielki Piątek, natomiast dzień ten jest wolny od pracy, podczas którego odbywają się w Kościołach nabożeństwa. Po nich mają miejsce spotkania z księżmi, w czasie których wspólnie spożywany jest symboliczny posiłek składający się z wody, chleba i wina. W Wielką Sobotę pod kościołami rozpala się ogniska, a następnie duchowni dokonują poświęcenia ognia. W trakcie niedzielnego śniadania Niemcy stukają się jajkami, zabawę wygrywa ten gracz, którego jajko przetrwa najdłużej. Tak jak w innych europejskich krajach obecny jest zwyczaj chowania i szukania łakoci ukrytych przez wielkanocnego zająca. Poniedziałek Wielkanocny stanowi dzień odwiedzin.

Holandia
Holendrzy swoje domy przystrajają kwiatowymi stroikami m. in. z tulipanów, żonkili i hiacyntów, ale także gałązek bazi i różnych ozdób, takich jak zawieszki. Kolejny raz pojawia się szukanie czekoladowych łakoci w ogródku. Podobnie jak w Niemczech – podczas śniadania domownicy stukają się jajkami. Wielkanoc to czas to spędzenia czasu z rodziną. Co ciekawe, Holendrzy dostarczają do Rzymu tysiące tulipanów, którymi dekorowany jest Plac Św. Piotra, już od ponad 30 lat!

Dania
Duńczycy przystrajają swoje domy na kolory: żółty oraz zielony. Bliscy obdarowują się jajkami. Dzieci piszą anonimowe wierszyki do przyjaciół oraz członków rodziny, natomiast obdarowani muszą odgadnąć, od kogo dany list jest. Każdy z listów jest „podpisany” taką ilością kropek, jaka odpowiada ilości liter w imieniu nadawcy. We wspólnym świętowaniu uczestniczą rodzina i przyjaciele.

Szwecja
Wielkanoc zwiastują gałązki ozdobione kolorowymi piórkami (påskris), będące symbolem wielkanocnej palmy. Tutaj znajdziemy nieco inny zwyczaj, czyli Paskkaerringar (obchody podobne do Halloween). Dziewczynki przebrane za wiedźmy, które symbolizują baby wielkanocne, stukają do drzwi mieszkań sąsiadów, aby zbierać słodycze i drobne pieniądze. Po otwarciu drzwi recytują chóralnie – Glad Påsk! czyli – Wesołej Wielkanocy!  To powitanie  słychać w Szwecji podczas świąt Wielkiej Nocy z ust każdego przechodnia. W Wielką Sobotę dzieci są obdarowywane tekturowymi jajkami wypełnionymi słodyczami

Wielka Brytania
Świętowanie rozpoczynają w Wielki Piątek (Good Friday), a kończą w poniedziałek (Easter Monday). Do popularnych zwyczajów należą zabawy z jajkiem, ponieważ symbolizuje ono wiosnę, ale także nowe życie. Egg Rolling, czyli wyścigi w turlaniu jajek, polegają na tym, by jak najszybciej doturlać jajko do mety z nietknięta skorupką. Egg Hunt, to szukanie czekoladowych jajek ukrytych w zakątkach mieszkania,
w ogrodzie lub nawet w okolicy.

Francja
Niedzielę rozpoczyna poszukiwanie czekoladowych łakoci – jajek, dzwonków i zajączków ukrytych w ogrodzie lub mieszkaniu.  Przed wieloma domami widać także kolorowe drzewka ozdobione wstążkami i pisankami. Wielkanoc to czas odpoczynku, wiele rodzin wyjeżdża wówczas z miasta.

Włochy
W Wielki Piątek odbywa się uroczysta Droga Krzyżowa (Via Crucis) w Koloseum, której przewodniczy papież. Najważniejszy element stanowi uroczysta msza na Placu Św. Piotra w Watykanie, także pod przewodnictwem papieża, zakończona błogosławieństwem Urbi et Orbi. Na włoskich stołach króluje głównie barania pieczeń z rozmarynem i czosnkiem lub pieczone jagnię (baranek jest symbolem Wielkiej Nocy). Znaleźć można ponadto Colombę, czyli puszystą babkę, nadziewaną migdałami oraz kawałkami czekolady. Wielkanoc to czas, w którym Włosi spędzają czas wspólnie – popularne są różnego rodzaju jednodniowe wycieczki. W niektórych regionach dzieci grają w Punta e Cul, czyli grę podobną do walki na jajka albo szukają jajek w stogu siana.

Hiszpania
W Hiszpanii święta obchodzi się nie tylko w domach, ale także na ulicach. Co to znaczy? Zwyczajem są  procesje, w których uczestniczy większość mieszkańców. Na ulicach miast pojawiają się tzw „pasos” czyli ogromne platformy, przedstawiające sceny religijne i towarzyszące im zakapturzone twarze grzeszników pokutujących za złe uczynki i niosących ciężkie platformy z posągami świętych. Najpopularniejsze dania świąteczne to torrijas, czyli słodkie danie z chleba, dorsz w pomidorach oraz szpinak z ciecierzycą. Jedną z ważniejszych tradycji tych świąt jest małpa wielkanocna, czyli ciasto drożdżowe z jajkiem wewnątrz.

Austria
Najbardziej znanym zwyczajem w Austrii jest szukanie koszyczków wypełnionych malowanymi jajkami oraz słodyczami. Popularna jest także wspomniana już m.in. u Niemców zabawa polegająca na tłuczeniu pisanek. Od Wielkiej Środy do Wielkiego Piątku odbywają się w całej Austrii misteria pasyjne oraz wystawiane szopki wielkopostne. Ulicami miast i wsi przechadzają się chłopcy z drewnianymi kołatkami mającymi zastępować dźwięk dzwonów, które rozbrzmią dopiero w sobotę. W Wielki Czwartek obowiązuje ścisły post, ale tradycja każe tego dnia zjeść coś zielonego. Każdy pewnie słyszał także o słynnych jarmarkach wielkanocnych.

Bułgaria
Święta Wielkanocne zaczynają się tydzień przed dniem Wielkiej Nocy w sobotę (Lazar, Lazarowden lub Lazarowa sobota upamiętnia wskrzeszenie Łazarza). Dziewczęta ubierają się w tradycyjne kolorowe stroje i wykonują obrzędowe tańce. Kobiety, które mają wkrótce wziąć ślub, wykonują dodatkowo taniec obrzędowy zwany „buenec”. Według tradycji tam, gdzie dziewczęta zatańczą i zaśpiewają, zapanuje urodzaj. Kolejny dzień obchodami przypomina znaną nam Noc Świętojańską. Po niedzielnej mszy, podczas której święci się wianki, nadchodzi czas na „kumiczeneto” – dziewczęta idą nad wodę, do której wrzucają wianek, chleb lub bukiecik. Ta, której wianek porwany zostanie najszybciej przez rzekę i wypłynie jako pierwszy, miała jako pierwsza wyjść za mąż. Bułgarzy wybierają się do cerkwi i po liturgii otrzymują święcone gałązki wierzby, z których następnie robi się wianki i dekoruje się nimi drzwi wejściowe do domów. W trakcie tygodnia przed Wielkanocą nie spożywa się żadnych produktów pochodzenia zwierzęcego, jest to tzw. „strastna sedmica„, co oznacza  tydzień męki. W Wielki Czwartek nie wykonuje się żadnych ciężkich prac domowych, ale za to maluje się jaja. W piątek zwykły post przekształca się w „srogi„ post. Tego dnia do cerkwi zanosi się kwiaty „gospodni kitki”, które potem się suszy. W Wielką Sobotę  kobiety przędzą, dzięki czemu przyszły rok ma być urodzajny. Ludzie idą na cmentarz i kadzą mirrą groby, napotkanym osobom rozdaje się  jajka, kozunak i żyto.

Cypr
Tradycją jest malowanie pisanek, jednakże tylko jednym kolorem – czerwonym, co stanowi symbol krwi Chrystusa. Przed niedzielnym śniadaniem organizuje się zabawę stukania jajkami. Osoba, której pisanka pozostanie nienaruszona, będzie miał szczęśliwy i spokojny rok.

Czechy
Ciekawą czeską tradycją jest świętowanie poniedziałku wielkanocnego. To nie tylko podobny do naszego śmigus-dyngus, ale tego dnia mężczyźni przechadzają się po zamieszkiwanej miejscowości z tzw. pomlazkami, czyli wierzbowymi „rózgami wielkanocnymi”. Gdy tylko spotkają na swojej drodze jakąś kobietę, uderzają ją swoimi pomlazkami po nogach, dzięki temu zwyczajowi damy zachowają młodość
i zdrowie. Natomiast w ramach podziękowania kobiety przekazują mężczyznom pisanki albo pieniądze.

 

 

Źródła:
https://www.wikipedia.org/
https://www.national-geographic.pl/
https://pl.europa.jobs/
https://historia.org.pl/
https://www.radiozet.pl/

 

By Joanna Mróz

Studentka II roku I stopnia Produkcji medialnej na UMCS-ie. Związana z Telewizją Akademicką TV UMCS. Zainteresowania: plastyka, sport, muzyka.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *