polformance

Ikona prometejska w literaturze polskiej

Ludzi od zawsze fascynowały jednostki silne, zdolne do poświęcenia a czasem nawet buntownicze. Takie osoby były wsparciem dla innych, wzorem do naśladowania, ich postać skłaniała do bohaterstwa i wyrzeczeń. Każde wyrzeczenie ma jednak dwie strony, tak jak każdy człowiek jest nie tylko biały, lecz ma w sobie pierwiastki czerni. 

Prometeusz był istotą bardzo mądrą oraz przyjacielem ludzi. Stanął po stronie słabszych. Chciał uczynić ludzkość szczęśliwszą. Popadł przez to jednak w konflikt z Bogami. Został bojownikiem w walce o godność i niezależność człowieka. W jego postaci ujawniły się nieograniczona moc, chęć istnienia, bycia ponad wszelkie granice i normy. Ten opozycjonista wobec Bogów był także wielką inspiracją czasów Romantyzmu. Wizja tytanicznej pracy, poświęcenia dla dobra i narodu. Wiara w twórcze siły i moc bycia niezależnym stały się doktryną tamtej epoki.  

W walce o los chłopski 

Przykładem postaci zdolnej do poświęcenia się dla innych jest bohaterka Siłaczki Stanisława Bozowska. Poznajemy ją w momencie, kiedy leży chora w wiejskiej chacie. Odwiedza ją wtedy doktor Paweł Obarecki, główny bohater utworu. Zna on Stasię jeszcze z czasów studiów- była ona wtedy jego pierwszą miłością. Kobieta porzuciła jednak uczucia i z braku pieniędzy zdecydowała o rozpoczęciu pracy nauczycielki na wsi. Troszcząc się o edukację ubogiej młodzieży wiejskiej, chciała wydać podręcznik Fizyka dla ludu. Żyła w trudnych, skromnych warunkach. Była bezgranicznie oddana swej misji- służbie społecznej. Egzystowanie na wsi spowodowało jednak, że poważnie zachorowała. Pomimo pomocy doktora Obareckiego, Stasia umiera. Jest przykładem osoby, która umie się poświęcić dla innych, płacąc za to najwyższą cenę.  

Utylitaryzm nie jedno ma imię 

Tomasz Judym to postać znana nam z książki Ludzie bezdomni. Jest on młodym chirurgiem, absolwentem Warszawskiej i Paryskiej uczelni. Traumatyczne przeżycia z dzieciństwa oraz pochodzenie z biednej rodziny sprawiły, że chce on poświęcić się dla dobra innych. Cechuje się wrażliwością i zbuntowaniem przeciwko krzywdzie społecznej. W swej walce jest jednak osamotniony. Środowisko lekarzy, nie rozumie jego pozytywistycznych idei pracy za darmo dla ubogich. Doktor Judym w imię swej misji wyrzeka się także miłości do swej ukochanej Joasi Podborskiej. Bohater ten jest przykładem dostrzegania potrzeb innych ludzi oraz zaangażowania się w ich problemy. 

Czas na podsumowanie 

Często nie jest łatwo poświęcić się dla dobra drugiego człowieka. Poczynając od Prometeusza, aż po współczesnych super bohaterów w imię wyższych celów trzeba czasem stracić miłość, przyjaciół a szczególnych przypadkach nawet życie. Mimo to oczekiwanie humanitaryzmu i podnoszenie wiary w ludzką godność sprawia, że i dziś szukamy współczesnych Prometeuszy.  

Korekta: Magdalena Sadłowska 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *